مفهمومی حقوقی است و از نظر جامعهشناسی با تحول جامعه تغییر می كند تا آنجا كه تاریخ فرضیههای حقوقی نشان میدهد نخستین تجلی فرضیه مسئوولیت به صورت وظیفه است بدین شرح كه كسی كه خود او یا اشیاء و افراد واقع در اختیار او به دیگری زیان رسانده است موظف است كه به نوعی آتش خشم و انتقام زیان دیده را فرو نشا